Του Σωτήρη Ασημιάδη
Είναι , νομίζω , απαραίτητο για την κατανόηση της διαρκούς διαπραγμάτευσης - σύγκρουσης , που βρίσκεται εν εξελίξει ,ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους Ευρωπαίους "εταίρους" να έχουμε μια , οσο το δυνατόν σαφέστερη , εικόνα του πλαισίου , μέσα στο οποίο διεξάγεται
Ο ελληνικός καπιταλισμός , γιατί περί αυτού ομιλούμε , και δεν πρέπει επουδενί να ξεχνάμε και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία διαχειριστής του είναι μια κυβέρνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς , βρίσκεται εν μέσω σφοδρών ενδοιμπεριαλιστικών και ενδοκαπιταλιστικών συγκρούσεων.
Οι κυρίαρχες , παγκοσμίως , στρατηγικές συσσώρευσης , στην παρούσα ιστορική συγκυρία , είναι grosso modo, δύο . Η πρώτη ειναι εκείνη του αμερικάνικου καπιταλισμού που θα τη χαρακτήριζα , εξαπλουστεύοντας την ενδεχομένως , ως συντηρητικό κεινσιανισμό , η οποία βασίζεται σε μία επεκτατική νομισματική πολιτική και σε μια προσπάθεια αύξησης της ενεργούζήτησης μέσω δημοσίων επενδύσεων . Η απάντηση στο ερώτημα γιατί η συγκεκριμένη στρατηγική δεν γίνεται ηγεμονική , παρά την κυρίαρχη θέση του αμερικάνικου καπιταλισμού στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα , μπορεί να συμπυκνωθεί στην εγγενή αντίφαση της άρθρωσης μιας κεινσιανής πολιτικής σε ένα , παγκοσμίως, αντικενσιανό περιβάλλον ή ενδεχομένως σε ένα , παγκοσμίως , μετακενσιανό περιβάλλον . Είναι γνωστό πως για την εμπέδωση μιας κενσιανής πολιτικής , έστω και συντηρητικής , απαιτείται η ύπαρξη ισχυρών κρατικών οντοτήτων που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν αντικυκλικές πολιτικές , μέσω εκτεταμένων δημοσίων επενδύσεων οι οποίες αυξάνουν την απασχόληση και συνεπακόλουθα την ενεργό ζήτηση . Εν προκειμένω κάθε άλλο παρά ευνοϊκές είναι οι συνθήκες για μια τέτοιου είδους στρατηγική , δοθείσης της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου που κερδίζει , περισσότερο , τζογάροντας παρά παράγοντας και φυσικά εξ αιτίας του κυρίαρχου ρόλου των αγορών που δρουν ,σχετικά, ανεξέλεγκτα.
Η δεύτερη στρατηγική συσσώρευσης , εκείνη του νεοφιλελεύθερου φονταμενταλιστικού , προτεσταντικής έμπνευσης , γερμανικού καπιταλισμού , βασίζεται στην πλήρη απαξίωση της εργατικής δύναμης , στην αποδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους και στη συνεχή απίσχανση των δικαιωμάτων και όλα αυτά στο πλαίσιο μιας σιδηράς δημοσιονομικής λογικής .
Το γεγονός ότι και αυτή η στρατηγική , με τη σειρά της , δεν γίνεται ηγεμονική οφείλεται στο ότι θέτει σε διακινδύνευση αρχικά ,για τους λιγότερο ισχυρούς ευρωπαϊκούς καπιταλισμούς και μακροπρόθεσμα για τον ίδιο το γερμανικό καπιταλισμό , τις συνθήκες αναπαραγωγής του συνολικού κοινωνικού κεφαλαίου . Με άλλα λόγια αν η Ευρώπη αποτελούσε μια συμπαγή υπερκρατική οντότητα , ίσως αυτή η στρατηγική θα είχε πολύ λιγότερες πιθανότητες επικράτησης .
Τούτων δοθέντων, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αναγκασμένος να προσπαθεί να εκμεταλλεύεται διαρκώς τις ρωγμές που διανοίγονται από τη σύγκρουση αυτή καταλαμβάνοντας , ει δυνατόν , καλύτερες θέσεις σε μια λογική ενός διαρκούς γκραμτσιανού πολέμου θέσεων , με απώτερο σκοπό την αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων στην Ευρώπη .
Μοναδικό , ενδεχομένως , όπλο του ΣΥΡΙΖΑ , στην παρούσα συγκυρία , είναι η ισχυρή , μετά από χρόνια , σχέση που ανέπτυξε με τα χειμαζόμενα από την κρίση κοινωνικά στρώματα , των οποίων τις ανάγκες δεσμεύτηκε να μετουσιώσει σε εφαρμοσμένη πολιτική . Είναι όμως βέβαιο ότι αυτή η σχέση στο πλαίσιο του ηγεμονευόμενου συμβιβασμού , ο οποίος επετεύχθη, θα δοκιμαστεί σκληρά μιας και τα περιθώρια άσκησης , ουσιαστικής , κοινωνικής πολιτικής είναι ασφυκτικά .
Με άλλα λόγια ο «Λαός», με τη Λακλαική έννοια του όρου ,που στηρίζει αυτή τη στιγμή τον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί ως κενό σημαίνον να νοηματοδοτηθεί , σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών διαβίωσης , από άλλου είδους αφηγήσεις ακροδεξιού τύπου , οι οποίες θα φανούν ως η μοναδική εναλλακτική στο νεοφιλελεύθερο μονόδρομο .
Ο χρόνος , κατά συνέπεια , ο οποίος θεωρήθηκε ένα από τα κέρδη της διαπραγμάτευσης θα λειτουργήσει , σ’αυτή την περίπτωση , ως αντίπαλος .
Σε κάθε περίπτωση , έχω την αίσθηση , πως στη διαπραγμάτευση υποτιμήθηκε το γεγονός ότι ο στρατηγικός στόχος των κυρίαρχων οικονομικοπολιτικών δυνάμεων της Ευρώπης είναι η συντριβή του μοντέλου ΣΥΡΙΖΑ , μιας και θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για άλλα παρόμοια εγχειρήματα και άρα μια ,μονοδιάστατα , οικονομίστικη προσέγγιση της διαπραγμάτευσης είναι , εξ’υπαρχής ,ανεπαρκής .
Τούτων δοθέντων , η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ,πρέπει το ταχύτερο δυνατόν εκμεταλλευόμενη το συγκριτικό πλεονέκτημα της ευρύτατης λαϊκής στήριξης , να αρθρώσει μια πειστική εναλλακτική στο ενδεχόμενο μιας , πολύ πιθανής , δογματικής εμμονής των κυρίαρχων οικονομικών και πολιτικών δυνάμεων της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας . Και αυτό γιατί το όποιο σχέδιο ρήξης έχει πιθανότητες επιτυχίας μόνον στο βαθμό που είναι πραγματικά εφαρμόσιμο, πράγμα που και ο αντίπαλος γνωρίζει .
Είναι βέβαια σαφές , ότι την επιτυχία η αποτυχία της μιας η της άλλης επιλογής ,καθώς και τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από αυτές δεν μπορεί να τα εγγυηθεί κανένας ,δεδομένου ότι βρισκόμαστε στο αχαρτογράφητο πολιτικοκοινωνικό πεδίο της ενδεχομενικότητας , κινούμενοι , συνεχώς , στο αμμώδες επίπεδο της πολιτικής οντολογίας του ενδεχομενικού
Εν κατακλείδι και για να τελειώσω με τα θετικά της διαπραγμάτευσης ο ΣΥΡΙΖΑ κατόρθωσε να επαναπολιτικοποιήσει και να φέρει στην ημερήσια διάταξη, της ευρωπαικής πολιτικής , ζητήματα ταμπού όπως η φτώχεια , η ανεργία , η ανθρωπιστική κρίση και μάλιστα όχι ως παράγωγα εγγενών ,αρνητικών , χαρακτηριστικών ενός λαού όπως η οκνηρία , η ανοργανωσιά κλπ στο πλαίσιο μιας τιμωριτικής , προτεσταντικού τύπου , ερμηνείας αλλά , ακριβώς ως παράγωγα αυτής της πολιτικής ερμηνείας και αντίληψης. Πέτυχε έτσι , προς το παρόν , μια μικρή ρωγμή στο σιδηρούν πρόσωπο του ηγεμονικού , στην Ευρώπη , γερμανικού καπιταλισμού θίγοντας , τρόπον τινά , τα άγια τοις αγίοις του νεοφιλελεύθερου δόγματος και διαπράττοντας μια μικρή βεβήλωση, που όλοι ελπίζουμε να αποτελέσει την αρχή της αποιεροποίησης των νεοφιλελεύθερων ιερών γραφών .
Είναι , νομίζω , απαραίτητο για την κατανόηση της διαρκούς διαπραγμάτευσης - σύγκρουσης , που βρίσκεται εν εξελίξει ,ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους Ευρωπαίους "εταίρους" να έχουμε μια , οσο το δυνατόν σαφέστερη , εικόνα του πλαισίου , μέσα στο οποίο διεξάγεται
Ο ελληνικός καπιταλισμός , γιατί περί αυτού ομιλούμε , και δεν πρέπει επουδενί να ξεχνάμε και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία διαχειριστής του είναι μια κυβέρνηση της ριζοσπαστικής αριστεράς , βρίσκεται εν μέσω σφοδρών ενδοιμπεριαλιστικών και ενδοκαπιταλιστικών συγκρούσεων.
Οι κυρίαρχες , παγκοσμίως , στρατηγικές συσσώρευσης , στην παρούσα ιστορική συγκυρία , είναι grosso modo, δύο . Η πρώτη ειναι εκείνη του αμερικάνικου καπιταλισμού που θα τη χαρακτήριζα , εξαπλουστεύοντας την ενδεχομένως , ως συντηρητικό κεινσιανισμό , η οποία βασίζεται σε μία επεκτατική νομισματική πολιτική και σε μια προσπάθεια αύξησης της ενεργούζήτησης μέσω δημοσίων επενδύσεων . Η απάντηση στο ερώτημα γιατί η συγκεκριμένη στρατηγική δεν γίνεται ηγεμονική , παρά την κυρίαρχη θέση του αμερικάνικου καπιταλισμού στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα , μπορεί να συμπυκνωθεί στην εγγενή αντίφαση της άρθρωσης μιας κεινσιανής πολιτικής σε ένα , παγκοσμίως, αντικενσιανό περιβάλλον ή ενδεχομένως σε ένα , παγκοσμίως , μετακενσιανό περιβάλλον . Είναι γνωστό πως για την εμπέδωση μιας κενσιανής πολιτικής , έστω και συντηρητικής , απαιτείται η ύπαρξη ισχυρών κρατικών οντοτήτων που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν αντικυκλικές πολιτικές , μέσω εκτεταμένων δημοσίων επενδύσεων οι οποίες αυξάνουν την απασχόληση και συνεπακόλουθα την ενεργό ζήτηση . Εν προκειμένω κάθε άλλο παρά ευνοϊκές είναι οι συνθήκες για μια τέτοιου είδους στρατηγική , δοθείσης της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου που κερδίζει , περισσότερο , τζογάροντας παρά παράγοντας και φυσικά εξ αιτίας του κυρίαρχου ρόλου των αγορών που δρουν ,σχετικά, ανεξέλεγκτα.
Η δεύτερη στρατηγική συσσώρευσης , εκείνη του νεοφιλελεύθερου φονταμενταλιστικού , προτεσταντικής έμπνευσης , γερμανικού καπιταλισμού , βασίζεται στην πλήρη απαξίωση της εργατικής δύναμης , στην αποδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους και στη συνεχή απίσχανση των δικαιωμάτων και όλα αυτά στο πλαίσιο μιας σιδηράς δημοσιονομικής λογικής .
Το γεγονός ότι και αυτή η στρατηγική , με τη σειρά της , δεν γίνεται ηγεμονική οφείλεται στο ότι θέτει σε διακινδύνευση αρχικά ,για τους λιγότερο ισχυρούς ευρωπαϊκούς καπιταλισμούς και μακροπρόθεσμα για τον ίδιο το γερμανικό καπιταλισμό , τις συνθήκες αναπαραγωγής του συνολικού κοινωνικού κεφαλαίου . Με άλλα λόγια αν η Ευρώπη αποτελούσε μια συμπαγή υπερκρατική οντότητα , ίσως αυτή η στρατηγική θα είχε πολύ λιγότερες πιθανότητες επικράτησης .
Τούτων δοθέντων, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αναγκασμένος να προσπαθεί να εκμεταλλεύεται διαρκώς τις ρωγμές που διανοίγονται από τη σύγκρουση αυτή καταλαμβάνοντας , ει δυνατόν , καλύτερες θέσεις σε μια λογική ενός διαρκούς γκραμτσιανού πολέμου θέσεων , με απώτερο σκοπό την αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων στην Ευρώπη .
Μοναδικό , ενδεχομένως , όπλο του ΣΥΡΙΖΑ , στην παρούσα συγκυρία , είναι η ισχυρή , μετά από χρόνια , σχέση που ανέπτυξε με τα χειμαζόμενα από την κρίση κοινωνικά στρώματα , των οποίων τις ανάγκες δεσμεύτηκε να μετουσιώσει σε εφαρμοσμένη πολιτική . Είναι όμως βέβαιο ότι αυτή η σχέση στο πλαίσιο του ηγεμονευόμενου συμβιβασμού , ο οποίος επετεύχθη, θα δοκιμαστεί σκληρά μιας και τα περιθώρια άσκησης , ουσιαστικής , κοινωνικής πολιτικής είναι ασφυκτικά .
Με άλλα λόγια ο «Λαός», με τη Λακλαική έννοια του όρου ,που στηρίζει αυτή τη στιγμή τον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί ως κενό σημαίνον να νοηματοδοτηθεί , σε περίπτωση επιδείνωσης των συνθηκών διαβίωσης , από άλλου είδους αφηγήσεις ακροδεξιού τύπου , οι οποίες θα φανούν ως η μοναδική εναλλακτική στο νεοφιλελεύθερο μονόδρομο .
Ο χρόνος , κατά συνέπεια , ο οποίος θεωρήθηκε ένα από τα κέρδη της διαπραγμάτευσης θα λειτουργήσει , σ’αυτή την περίπτωση , ως αντίπαλος .
Σε κάθε περίπτωση , έχω την αίσθηση , πως στη διαπραγμάτευση υποτιμήθηκε το γεγονός ότι ο στρατηγικός στόχος των κυρίαρχων οικονομικοπολιτικών δυνάμεων της Ευρώπης είναι η συντριβή του μοντέλου ΣΥΡΙΖΑ , μιας και θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για άλλα παρόμοια εγχειρήματα και άρα μια ,μονοδιάστατα , οικονομίστικη προσέγγιση της διαπραγμάτευσης είναι , εξ’υπαρχής ,ανεπαρκής .
Τούτων δοθέντων , η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ,πρέπει το ταχύτερο δυνατόν εκμεταλλευόμενη το συγκριτικό πλεονέκτημα της ευρύτατης λαϊκής στήριξης , να αρθρώσει μια πειστική εναλλακτική στο ενδεχόμενο μιας , πολύ πιθανής , δογματικής εμμονής των κυρίαρχων οικονομικών και πολιτικών δυνάμεων της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας . Και αυτό γιατί το όποιο σχέδιο ρήξης έχει πιθανότητες επιτυχίας μόνον στο βαθμό που είναι πραγματικά εφαρμόσιμο, πράγμα που και ο αντίπαλος γνωρίζει .
Είναι βέβαια σαφές , ότι την επιτυχία η αποτυχία της μιας η της άλλης επιλογής ,καθώς και τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από αυτές δεν μπορεί να τα εγγυηθεί κανένας ,δεδομένου ότι βρισκόμαστε στο αχαρτογράφητο πολιτικοκοινωνικό πεδίο της ενδεχομενικότητας , κινούμενοι , συνεχώς , στο αμμώδες επίπεδο της πολιτικής οντολογίας του ενδεχομενικού
Εν κατακλείδι και για να τελειώσω με τα θετικά της διαπραγμάτευσης ο ΣΥΡΙΖΑ κατόρθωσε να επαναπολιτικοποιήσει και να φέρει στην ημερήσια διάταξη, της ευρωπαικής πολιτικής , ζητήματα ταμπού όπως η φτώχεια , η ανεργία , η ανθρωπιστική κρίση και μάλιστα όχι ως παράγωγα εγγενών ,αρνητικών , χαρακτηριστικών ενός λαού όπως η οκνηρία , η ανοργανωσιά κλπ στο πλαίσιο μιας τιμωριτικής , προτεσταντικού τύπου , ερμηνείας αλλά , ακριβώς ως παράγωγα αυτής της πολιτικής ερμηνείας και αντίληψης. Πέτυχε έτσι , προς το παρόν , μια μικρή ρωγμή στο σιδηρούν πρόσωπο του ηγεμονικού , στην Ευρώπη , γερμανικού καπιταλισμού θίγοντας , τρόπον τινά , τα άγια τοις αγίοις του νεοφιλελεύθερου δόγματος και διαπράττοντας μια μικρή βεβήλωση, που όλοι ελπίζουμε να αποτελέσει την αρχή της αποιεροποίησης των νεοφιλελεύθερων ιερών γραφών .
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου