του Σωτήρη Ασημιάδη
"Η πεποίθηση είναι σαν τη λαιμητόμο: Το ίδιο ανάλαφρη,το ίδιο βαριά"
Φρανς Κάφκα (Ο πύργος)
Στις εκλογές της 17ης Ιουνίου ο ΣΥΡΙΖΑ πέτυχε το παράδοξο να είναι νικητής και ηττημένος ταυτόχρονα.
Νικητής υπήρξε γιατί με όρους Ευριπίδιους και Σμιτιανούς επέλεξε τους φίλους του και το σημαντικότερο τον επέλεξαν,προς το παρόν τουλάχιστον και αυτοί.
Στην Ηλέκτρα του Ευριπίδη, υπάρχει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον απόσπασμα στο οποίο η Ηλέκτρα, που έχει προφασιστεί τη γέννηση ενός παιδιού,απαντώντας στην ερώτηση της μητέρας της Κλυταιμνήστρας γιατί δεν τη συντρέχουν οι φίλοι της λέει το διαχρονικά αληθές "Πένητας ουδείς βούλεται κτάσθαι φίλους" (Κανένας δεν θέλει να έχει φίλους του φτωχούς)
Ο ΣΥΡΙΖΑ σ'αυτές τις εκλογές,μετά απο πολλά χρόνια,επέλεξε ως φίλους τους τους πέννητες.
Αν μπορούσαμε να σκεφτούμε ένα φανταστικό διάλογο μεταξύ του Ευριπίδη και του Καρλ Σμιτ, τότε θα συμπεραίναμε ότι η επιλογή των φίλων από μέρος του ΣΥΡΙΖΑ και εν προκειμένω των πενήτων,αποτελεί την πεμπτουσία του Σμιτιανού ορισμού του πολιτικού(Πολιτικό είναι η διάκριση εχθρού-φίλου)
Στο ερώτημα ποιοι είναι οι σύγχρονοι πένητες η απάντηση είναι προφανής:Είναι όλο αυτό το πολύπλοκο μεταφορντικό εργασιακό σύμπαν που αποτελείται απο ημιαπασχολήσιμους, ημιάνεργους ,και επισφαλώς εργαζομένους.
Το μοντέλο του σύγχρονου εργαζομένου-πένητα ταυτίζεται πλήρως με το "γυμνό" εργαζόμενο του Μάρξ, ο οποίος δεν έχει να πουλήσει τίποτε άλλο παραμόνο την εργατική του δύναμη, όταν και εφόσον του ζητείται απο την αγορά εργασίας
Ο "γυμνός" αυτός εργαζόμενος έχει ασφαλώς,ένα βιοπολιτικό αντίστοιχο που δεν είναι άλλο απο τον Homo Sacer(ιερό άνθρωπο).
Ο Homo Sacer αποτελει μια φιγούρα του αρχαικού ρωμαικού δικαίου,στο οποίο για κάποια εγκλήματα κυρίως κατά της πολιτειακής τάξης, οι δράστες τιμωρούνταν με τον να είναι άθυτοι αλλά φονέυσiμοι.Δεν τους εκτελούσε δηλαδή επισήμως το κράτος, αλλά αν κάποιος τους φόνευε δεν υφίστατο απολύτως καμία κύρωση.
Mutatis Mutandis οι σύγχρονοι Έλληνες πένητες είναι κλασικά παραδείγματα ιερών ανθρώπων, δεν τους εκτελεί επισήμως η πολιτική εξουσία,αλλά αφήνει αυτό το θεάρεστο έργο στην αόρατη χείρα της αγοράς. Τι άλλο παρά ιεροί ΄άνθρωποι είναι οι εκατοντάδες συμπολίτες μας που αυτοκτονούν καθημερινά, ή οι καρκινοπαθείς που περιμένουν στην ουρά για φάρμακα που δεν υπάρχουν.
Η πολιτική του σύγχρονου νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, μοιάζει να βασίζεται σε μια Σπενσεριανή "λογική" κοινωνικής ευγονικής,με βάση την οποία όσοι δεν μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία αξιοιποίησης της αξίας είναι περιττοί(Ηλικιωμένοι,ανάπηροι,μακροχρόνια άνεργοι)
Ο ΣΥΡΙΖΑ,για να επανέλθω στη συγκυρία και με όρους ιερού ανθρώπου,με την κοινωνική γαίωση την οποία,προσωρινά τουλάχιστον πέτυχε είναι βέβαιο οτι δεν πραγματοποίησε την πλήρη αποιεροποίηση, πέτυχε όμως μια μικρή βεβήλωση που θα πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία για τη μελλοντική πολιτική του δράση.
Επανερχόμενος στο αρχικό παράδοξο της νίκης-ήττας θα διατύπώσω με τρόπο που μοιάζει να αποτελεί ταυτολογία,ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ηττήθηκε γιατί δεν κέρδισε τις εκλογές,αυτό γιατί υπάρχει μια τέτοια πύκνωση του ιστορικού χρόνου,της ροής συμβάντων,γεγονότων και πληροφοριών και άρα το άνοιγμα αντίστοιχων παιδίων ηγεμονεύσεων, που καθιστούν την κοινωνικοπολιτική συγκυρία ανεπανέληπτη.
Μπορεί δηλαδή σε κάποιους μήνες απο σήμερα το κοινωνικό πεδίο, αλλά και οι κοινωνικοί δρώντες να είναι εντελώς διαφορετικοί και ενδεχομένως, οι σύγχρονοι πένητες ενταγμένοι σε μια διαδικασία γενικευμένης εξαθλίωσης, να επενδύσουν σε μια άλλου είδους μεγάλη αφήγηση που πιθανότατα θα είναι ακροδεξιά.Πρέπει κατά συνέπεια σε όλες τις αναλύσεις μας να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη μας,ότι κινούμαστε σε ένα αμμώδες και σαθρό κοινωνικοπολιτικό έδαφος που αποτελεί εν τέλει και τη μόνη βεβαιότητα μας.
Τα πάντα είναι ενδεχόμενα,άρα και η πολιτική μας κινείται στη λογική μιας πολιτικής οντολογίας του ενδεχομενικού
Υπό την έννοια αυτή η ήττα μας στις εκλογές, δεν είναι και τόσο ανώδυνη όπως κάποιοι σύντροφοι υποστηρίζουν,κάποιοι μάλιστα εξ αυτών εκφράζοντας και την ικανοποίηση τους, με βάση τη λογική ότι δεν είμασταν ακόμα έτοιμοι. Με τη λογική αυτή που παραμένει εγκλωβισμένη στην ιστορικίστικη αντίληψη μιας γραμμικής εξέλιξης της ιστορίας,ενδεχομένως έτοιμοι δεν θα είμαστε ποτέ
Στην ίδια λογική προσμονής του κατάλληλου ιστορικού momentum, κινείται κατά την άποψή μουκαι ο ορισμός του Συνεδρίου του κόμματος στο πολύ μακρινό 2013.
Μια πρόταση αριστερής "ουτοπικής ορθολογικότητας", όπως η δική μας, απευθύνεται σε μια κοινωνία που έχει ακόμα ένα minimum συγκρότησης και σε έναν κοινωνικό ιστό που δεν έχει διαρραγεί εντελώς.Κατά τα φαινόμενα η ελληνική κοινωνία αποσυντίθεται,προιοντος του χρόνου,όλο και περισσότερο και το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος προσλαμβάνει,όπως ήταν ανεμενόμενο, το αποκρουστικό πρόσωπο του χομπσιανού λεβιάθαν.
Η ιστορία, είναι σαφές ότι δεν μπορεί να περιμένει ,γιατί κινείται σε περιόδους σαν τη σημερινή με τρομαχτικά μεγάλη ταχύτητα.Θα πρέπει και εμείς κατά συνέπεια να κινηθούμε με την αντίστοιχη ταχύτητα του ιστορικού χρόνου,ακόμα και αν χρειαστεί να το πράξουμε, στη παρούσα συγκυρία και τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών, με βάση την περίφημη ρήση του Ιταλού εργατιστή Mario Tronti "Η στρατηγική στη τάξη και η τακτική στο κόμμα"
"Η πεποίθηση είναι σαν τη λαιμητόμο: Το ίδιο ανάλαφρη,το ίδιο βαριά"
Φρανς Κάφκα (Ο πύργος)
Στις εκλογές της 17ης Ιουνίου ο ΣΥΡΙΖΑ πέτυχε το παράδοξο να είναι νικητής και ηττημένος ταυτόχρονα.
Νικητής υπήρξε γιατί με όρους Ευριπίδιους και Σμιτιανούς επέλεξε τους φίλους του και το σημαντικότερο τον επέλεξαν,προς το παρόν τουλάχιστον και αυτοί.
Στην Ηλέκτρα του Ευριπίδη, υπάρχει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον απόσπασμα στο οποίο η Ηλέκτρα, που έχει προφασιστεί τη γέννηση ενός παιδιού,απαντώντας στην ερώτηση της μητέρας της Κλυταιμνήστρας γιατί δεν τη συντρέχουν οι φίλοι της λέει το διαχρονικά αληθές "Πένητας ουδείς βούλεται κτάσθαι φίλους" (Κανένας δεν θέλει να έχει φίλους του φτωχούς)
Ο ΣΥΡΙΖΑ σ'αυτές τις εκλογές,μετά απο πολλά χρόνια,επέλεξε ως φίλους τους τους πέννητες.
Αν μπορούσαμε να σκεφτούμε ένα φανταστικό διάλογο μεταξύ του Ευριπίδη και του Καρλ Σμιτ, τότε θα συμπεραίναμε ότι η επιλογή των φίλων από μέρος του ΣΥΡΙΖΑ και εν προκειμένω των πενήτων,αποτελεί την πεμπτουσία του Σμιτιανού ορισμού του πολιτικού(Πολιτικό είναι η διάκριση εχθρού-φίλου)
Στο ερώτημα ποιοι είναι οι σύγχρονοι πένητες η απάντηση είναι προφανής:Είναι όλο αυτό το πολύπλοκο μεταφορντικό εργασιακό σύμπαν που αποτελείται απο ημιαπασχολήσιμους, ημιάνεργους ,και επισφαλώς εργαζομένους.
Το μοντέλο του σύγχρονου εργαζομένου-πένητα ταυτίζεται πλήρως με το "γυμνό" εργαζόμενο του Μάρξ, ο οποίος δεν έχει να πουλήσει τίποτε άλλο παραμόνο την εργατική του δύναμη, όταν και εφόσον του ζητείται απο την αγορά εργασίας
Ο "γυμνός" αυτός εργαζόμενος έχει ασφαλώς,ένα βιοπολιτικό αντίστοιχο που δεν είναι άλλο απο τον Homo Sacer(ιερό άνθρωπο).
Ο Homo Sacer αποτελει μια φιγούρα του αρχαικού ρωμαικού δικαίου,στο οποίο για κάποια εγκλήματα κυρίως κατά της πολιτειακής τάξης, οι δράστες τιμωρούνταν με τον να είναι άθυτοι αλλά φονέυσiμοι.Δεν τους εκτελούσε δηλαδή επισήμως το κράτος, αλλά αν κάποιος τους φόνευε δεν υφίστατο απολύτως καμία κύρωση.
Mutatis Mutandis οι σύγχρονοι Έλληνες πένητες είναι κλασικά παραδείγματα ιερών ανθρώπων, δεν τους εκτελεί επισήμως η πολιτική εξουσία,αλλά αφήνει αυτό το θεάρεστο έργο στην αόρατη χείρα της αγοράς. Τι άλλο παρά ιεροί ΄άνθρωποι είναι οι εκατοντάδες συμπολίτες μας που αυτοκτονούν καθημερινά, ή οι καρκινοπαθείς που περιμένουν στην ουρά για φάρμακα που δεν υπάρχουν.
Η πολιτική του σύγχρονου νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, μοιάζει να βασίζεται σε μια Σπενσεριανή "λογική" κοινωνικής ευγονικής,με βάση την οποία όσοι δεν μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία αξιοιποίησης της αξίας είναι περιττοί(Ηλικιωμένοι,ανάπηροι,μακροχρόνια άνεργοι)
Ο ΣΥΡΙΖΑ,για να επανέλθω στη συγκυρία και με όρους ιερού ανθρώπου,με την κοινωνική γαίωση την οποία,προσωρινά τουλάχιστον πέτυχε είναι βέβαιο οτι δεν πραγματοποίησε την πλήρη αποιεροποίηση, πέτυχε όμως μια μικρή βεβήλωση που θα πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία για τη μελλοντική πολιτική του δράση.
Επανερχόμενος στο αρχικό παράδοξο της νίκης-ήττας θα διατύπώσω με τρόπο που μοιάζει να αποτελεί ταυτολογία,ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ηττήθηκε γιατί δεν κέρδισε τις εκλογές,αυτό γιατί υπάρχει μια τέτοια πύκνωση του ιστορικού χρόνου,της ροής συμβάντων,γεγονότων και πληροφοριών και άρα το άνοιγμα αντίστοιχων παιδίων ηγεμονεύσεων, που καθιστούν την κοινωνικοπολιτική συγκυρία ανεπανέληπτη.
Μπορεί δηλαδή σε κάποιους μήνες απο σήμερα το κοινωνικό πεδίο, αλλά και οι κοινωνικοί δρώντες να είναι εντελώς διαφορετικοί και ενδεχομένως, οι σύγχρονοι πένητες ενταγμένοι σε μια διαδικασία γενικευμένης εξαθλίωσης, να επενδύσουν σε μια άλλου είδους μεγάλη αφήγηση που πιθανότατα θα είναι ακροδεξιά.Πρέπει κατά συνέπεια σε όλες τις αναλύσεις μας να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη μας,ότι κινούμαστε σε ένα αμμώδες και σαθρό κοινωνικοπολιτικό έδαφος που αποτελεί εν τέλει και τη μόνη βεβαιότητα μας.
Τα πάντα είναι ενδεχόμενα,άρα και η πολιτική μας κινείται στη λογική μιας πολιτικής οντολογίας του ενδεχομενικού
Υπό την έννοια αυτή η ήττα μας στις εκλογές, δεν είναι και τόσο ανώδυνη όπως κάποιοι σύντροφοι υποστηρίζουν,κάποιοι μάλιστα εξ αυτών εκφράζοντας και την ικανοποίηση τους, με βάση τη λογική ότι δεν είμασταν ακόμα έτοιμοι. Με τη λογική αυτή που παραμένει εγκλωβισμένη στην ιστορικίστικη αντίληψη μιας γραμμικής εξέλιξης της ιστορίας,ενδεχομένως έτοιμοι δεν θα είμαστε ποτέ
Στην ίδια λογική προσμονής του κατάλληλου ιστορικού momentum, κινείται κατά την άποψή μουκαι ο ορισμός του Συνεδρίου του κόμματος στο πολύ μακρινό 2013.
Μια πρόταση αριστερής "ουτοπικής ορθολογικότητας", όπως η δική μας, απευθύνεται σε μια κοινωνία που έχει ακόμα ένα minimum συγκρότησης και σε έναν κοινωνικό ιστό που δεν έχει διαρραγεί εντελώς.Κατά τα φαινόμενα η ελληνική κοινωνία αποσυντίθεται,προιοντος του χρόνου,όλο και περισσότερο και το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος προσλαμβάνει,όπως ήταν ανεμενόμενο, το αποκρουστικό πρόσωπο του χομπσιανού λεβιάθαν.
Η ιστορία, είναι σαφές ότι δεν μπορεί να περιμένει ,γιατί κινείται σε περιόδους σαν τη σημερινή με τρομαχτικά μεγάλη ταχύτητα.Θα πρέπει και εμείς κατά συνέπεια να κινηθούμε με την αντίστοιχη ταχύτητα του ιστορικού χρόνου,ακόμα και αν χρειαστεί να το πράξουμε, στη παρούσα συγκυρία και τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών, με βάση την περίφημη ρήση του Ιταλού εργατιστή Mario Tronti "Η στρατηγική στη τάξη και η τακτική στο κόμμα"
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου